In het Amazonegebied van Ecuador houden inheemse gebieden het bos net zo gezond als officiële beschermde natuurgebieden, en gemeenschapsbeheerde bossen tonen de sterkste weerstand tegen droogte. Dat is de conclusie van een nieuwe studie die de boscondities vergeleek tussen verschillende vormen van landbeheer in de regio.
Inheems beheer evenaart formele bescherming
Onderzoekers analyseerden satellietgegevens en veldmetingen van bossen in het Ecuadoraanse Amazonegebied, een biodiversiteitshotspot. Ze keken naar drie categorieën: inheemse gebieden, beschermde gebieden zoals nationale parken, en gemeenschapsbeheerde bossen. De studie vond dat inheemse gebieden de bosstructuur, het kronendak en de soortendiversiteit op niveaus handhaven die vergelijkbaar zijn met beschermde gebieden. Dit daagt de aanname uit dat formele aanwijzing de enige manier is om tropische bossen te behouden.
Gemeenschapsbossen weerstaan droogte
Het meest opvallende resultaat kwam van gemeenschapsbeheerde bossen. Deze gebieden toonden de hoogste veerkracht tegen droogte, wat betekent dat hun vegetatie groener en gezonder bleef tijdens droge periodes vergeleken met andere bostypen. De onderzoekers suggereren dat traditionele kennis en duurzame praktijken deze bossen kunnen helpen omgaan met klimaatstress. Lokale bewoners in deze gemeenschappen zijn direct afhankelijk van het bos voor voedsel, medicijnen en levensonderhoud, dus het behouden van de gezondheid ervan is niet alleen een milieudoel, maar een dagelijkse noodzaak.
De studie bestreek bossen in het Ecuadoraanse Amazonegebied, waar inheemse groepen zoals de Kichwa, Shuar en Waorani al eeuwenlang wonen. Ecuador heeft inheemse gebieden en gemeenschapsbossen erkend als onderdeel van zijn conservatiestrategie, maar dit onderzoek levert bewijs dat deze gebieden niet slechts opvullers zijn. Ze zijn actieve, effectieve bewakers van het bos.
Een gedeeld pad voor behoud
Voor lokale gemeenschappen bevestigen de bevindingen hun rol als rentmeesters. Voor beleidsmakers suggereert de studie dat het ondersteunen van inheemse en gemeenschapslandrechten net zo belangrijk kan zijn als het creëren van nieuwe beschermde gebieden. De onderzoekers merken op dat beide benaderingen bijdragen aan behoud, maar gemeenschapsbeheerde bossen kunnen een extra voordeel bieden in een opwarmende wereld. De studie voegt toe aan een groeiende hoeveelheid bewijs dat behoud het beste werkt wanneer het de mensen omvat die in en van deze ecosystemen leven. Nu droogtes frequenter worden in de Amazone, zou de veerkracht van gemeenschapsbossen een kritieke buffer kunnen worden. De boodschap is duidelijk: het beschermen van de Amazone gaat niet alleen over hekken en patrouilles, maar over het versterken van degenen die er altijd al de verzorgers zijn geweest.
