Een satirische politieke partij vernoemd naar kakkerlakken heeft een maand lang landelijke protesten in India geleid. De Cockroach Janta Party, of Roach People's Party, eist het ontslag van de federale onderwijsminister vanwege herhaalde lekken van examenvragen. Wat begon als een online grap is uitgegroeid tot een echte beweging waarbij jongeren in meerdere steden marcheren.
De examens die een Gen Z-rebellie ontketenden
De protesten begonnen nadat vraagstellingen voor belangrijke toelatingsexamens in verschillende staten waren gelekt. Studenten die maanden hadden voorbereid, kwamen in concurrentie met anderen die de vragen van tevoren hadden gezien. Voor veel jonge Indiërs bepalen deze examens de toegang tot topuniversiteiten voor techniek en geneeskunde. De lekken waren niet nieuw. Soortgelijke incidenten hadden zich in voorgaande jaren voorgedaan met weinig gevolgen. Deze keer besloten studenten dat het genoeg was.
Een groep vrienden richtte de Cockroach Janta Party op als een neppe politieke partij. De kakkerlak werd bewust gekozen. In India worden kakkerlakken gezien als overlevers die niet kunnen worden uitgeroeid, hoe hard je ook probeert. De naam moest suggereren dat studenten, net als kakkerlakken, zouden blijven terugkomen tot hun eisen werden ingewilligd. De partij heeft geen officiële structuur of financiering. Ze opereert via berichtenapps en sociale media.
Hoe studenten satire omzetten in straatprotesten
De protesten hebben plaatsgevonden in Delhi, Mumbai, Bengaluru, Patna en Lucknow. Deelnemers dragen borden met kakkerlaksymbolen en slogans als 'Roach Power'. Ze scanderen dat de onderwijsminister moet aftreden. De demonstraties zijn grotendeels vreedzaam gebleven. De politie heeft enkele betogers aangehouden maar binnen enkele uren vrijgelaten.
Lokale bewoners in de getroffen staden hebben steun betuigd. Winkeleigenaren bij protestlocaties hebben water en snacks aangeboden aan de jonge demonstranten. Ouders hebben zich op sommige plekken bij de marsen aangesloten. De kwestie raakt een gevoelige snaar omdat onderwijs in India wordt gezien als de belangrijkste route naar economische vooruitgang. Wanneer het systeem gemanipuleerd lijkt, raakt dat gezinnen van alle inkomensniveaus.
De onderwijsminister heeft elke persoonlijke betrokkenheid bij de lekken ontkend. Hij heeft onderzoeken beloofd maar is niet afgetreden. De Cockroach Janta Party zegt dat ze zal blijven protesteren tot hij opstapt. Een deelnemer vertelde verslaggevers dat ze voor het eerst het gevoel had dat haar stem werd gehoord.
Een maand na de start van de campagne vertoont de partij geen tekenen van stoppen. De kakkerlak is een symbool van volharding geworden. Of de beweging haar gestelde doel bereikt of niet, ze heeft al iets ongewoons in de Indiase politiek laten zien. Een grap, volledig georganiseerd door jongeren zonder geld en zonder leiders, wist de aandacht van een natie vast te houden.
