Een fossiel uit Argentinië suggereert dat levend baren bij voorouders van zoogdieren 236 miljoen jaar geleden voorkwam, wat de oorsprong van dit kenmerk met tot wel 95 miljoen jaar vervroegt. De ontdekking draait om een cynodont, een verre verwant van moderne zoogdieren, en zou kunnen veranderen hoe wetenschappers de timing van belangrijke zoogdierkenmerken begrijpen.
Een kleine groeilijn met een enorme implicatie
Onderzoekers vonden een ongebruikelijke markering in de microscopische structuur van een volledig volgroeid Chiniquodon theotonicus-fossiel uit het noordwesten van Argentinië. De markering, een neonatale lijn, ontstaat wanneer de groei direct na de geboorte sterk versnelt. Dit is de eerste keer dat dergelijk bewijs in verband is gebracht met een voorouder van zoogdieren.
Het team, onder leiding van dr. Leandro Gaetano van CONICET, vergeleek de geschatte geboortegewicht van het fossiel met gegevens van duizenden levende zoogdieren, reptielen en vogels. De overeenkomst was duidelijk: de geboortegrootte en het groeipatroon van de cynodont komen overeen met levendbarende dieren, niet met eierleggers.
Waarom dit de tijdlijn verandert
Cynodonten floreerden in het Trias, een periode van ecologisch herstel na een massa-extinctie. Hoge concurrentie en predatiedruk, samen met toenemende droogte, kunnen levend baren hebben bevorderd. Het beschermen van embryo's in het lichaam zou veiliger zijn geweest dan het leggen van eieren in zulke barre omstandigheden.
De studie, gepubliceerd in Frontiers in Mammal Science, suggereert dat viviparie in de zoogdierlijke afstammingslijn minstens 90 tot 95 miljoen jaar eerder ontstond dan eerder gedacht. Het roept ook de mogelijkheid op dat andere kenmerken die als modern worden beschouwd, veel eerder geëvolueerd kunnen zijn.
Een nieuw venster op oude voortplanting
Decennialang werd of zoogdierlijke voorouders eieren legden of levend baarden beschouwd als een onoplosbaar mysterie. De onderzoekers ontwikkelden een nieuwe methode die gebruikmaakt van fossiele botmetingen om de geboortegrootte te schatten en deze te vergelijken met de volwassen grootte. Deze benadering biedt een nieuwe manier om voortplantingsstrategieën bij uitgestorven soorten te onderzoeken.
Het fossiel werd ontdekt tijdens een postdoctorale cursus, en de analyse van het team levert het eerste overtuigende bewijs van levend baren bij een cynodont. De vondst bewijst niet dat alle cynodonten vivipaar waren, maar het toont aan dat ten minste één soort dat was.
Deze ontdekking voegt een verrassende wending toe aan het verhaal van de zoogdierevolutie. Het suggereert dat levend baren, een bepalend kenmerk van de meeste moderne zoogdieren, wortels heeft die veel dieper in de tijd liggen dan iemand had verwacht. Het fossielenbestand lijkt nog steeds geheimen te bevatten die het verhaal van de geschiedenis van het leven kunnen herschrijven.
