Een verzengende hittegolf die een groot deel van Europa deze maand teisterde, zou vrijwel onmogelijk zijn geweest zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering, volgens een snelle attributiestudie van een internationaal team van klimaatwetenschappers.
De analyse, gepubliceerd door World Weather Attribution, wees uit dat de extreme temperaturen minstens tien keer waarschijnlijker werden gemaakt door het verbranden van fossiele brandstoffen en andere menselijke activiteiten. In delen van Frankrijk, Italië en Duitsland bereikten thermometers niveaus die statistisch onwaarschijnlijk zouden zijn geweest in een wereld zonder opwarming van de aarde.
Waar de hitte het hardst toesloeg en wie het voelde
De hittegolf bereikte zijn hoogtepunt eind juni 2026, met temperaturen boven de 40 graden Celsius in verschillende Europese landen. Frankrijk noteerde de hoogste junitemperatuur ooit in delen van de Rhônevallei. Italië zag meerdere steden rode alarmcodes afgeven omdat de hitte ziekenhuizen en elektriciteitsnetten onder druk zette. Duitsland, waar de studie werd gecoördineerd, kreeg te maken met langdurige hoge temperaturen die lokale records braken van Beieren tot Berlijn.
Bewoners en autoriteiten probeerden zich ertegen te wapenen. In Parijs openden ambtenaren verkoelingscentra en verlengden ze de openingstijden van parken. In Rome zochten zowel toeristen als oudere inwoners de schaduw op, terwijl het aantal ambulanceoproepen voor hittegerelateerde klachten steeg. Boeren in Noord-Italië meldden oogstschade, terwijl spoorwegmaatschappijen in verschillende landen snelheidsbeperkingen instelden om te voorkomen dat sporen zouden knikken.
Waarom wetenschappers zeggen dat deze hittegolf anders was
Wat deze gebeurtenis bijzonder maakte, was niet alleen de rauwe temperatuur, maar hoe duidelijk die kon worden gekoppeld aan menselijke invloed. De attributiestudie gebruikte klimaatmodellen om de wereld van vandaag te vergelijken met een hypothetische wereld zonder broeikasgasuitstoot. Het resultaat: een hittegolf van deze intensiteit en duur is nu ongeveer eens in de tien jaar te verwachten, terwijl het in een pre-industrieel klimaat een gebeurtenis van eens in de duizend jaar zou zijn geweest.
De onderzoekers benadrukten dat de hittegolf geen natuurlijke afwijking was. Het was een direct gevolg van een opgewarmde planeet. De bevindingen voegen zich bij een groeiende hoeveelheid bewijs dat extreme hittegolven in Europa vaker voorkomen, intenser worden en langer duren.
Voor de mensen die het meemaakten, maakt dat onderscheid uit. De hittegolf eiste tientallen doden, verstoorde het dagelijks leven en dwong overheden om noodplannen in werking te stellen. De studie voorspelt de toekomst niet. Het beschrijft het heden. En het maakt duidelijk dat de hitte die Europa net heeft doorstaan geen toevalstreffer was. Het was een vingerafdruk.
