Mars heeft aurora's, maar ze gedragen zich niet zoals die op aarde. NASA's MAVEN-ruimtevaartuig heeft ontdekt dat de Rode Planeet twee verschillende soorten van deze lichtshows herbergt, en geen van beide wordt aangedreven door een wereldwijd magnetisch veld zoals de noorder- en zuiderlichten op aarde.
Een protonaurora die elke dag gloeit
Het eerste type heet een protonaurora. Op aarde zijn protonaurora's zeldzaam en zwak. Op Mars gebeuren ze constant. MAVEN-gegevens tonen aan dat overdag een gestage stroom protonen van de zon in botsing komt met de waterstofgas rond Mars. Deze botsing produceert ultraviolet licht. De gloed is onzichtbaar voor het menselijk oog maar detecteerbaar door instrumenten op het ruimtevaartuig. Het verschijnt aan de dagzijde van de planeet, niet bij de polen.
Een tweede aurora die diep in de atmosfeer doordringt
Het tweede type is een diffuse aurora. Het verschijnt wanneer zonnestormen een uitbarsting van energetische deeltjes naar Mars sturen. Omdat Mars geen wereldwijd magnetisch veld heeft, kunnen die deeltjes recht naar beneden de atmosfeer in reizen en hoogtes bereiken van slechts 60 kilometer. Op aarde buigt het magnetisch veld de meeste van die deeltjes weg van het oppervlak. Op Mars raken de deeltjes de lucht direct en creëren een wijdverspreide, zwakke gloed over de hele planeet.
MAVEN cirkelt sinds 2014 om Mars. De missie wordt gerund door NASA vanuit de Verenigde Staten. Het doel is om te bestuderen hoe de Martiaanse atmosfeer in de ruimte ontsnapt. De ontdekking van deze twee aurora-types kwam voort uit het analyseren van gegevens die over meerdere jaren zijn verzameld. Wetenschappers van de University of Colorado Boulder en andere instellingen werkten aan de bevindingen.
Lokale interesse op Mars is uiteraard niet aanwezig, maar voor planeetwetenschappers zijn de aurora's belangrijk omdat ze onthullen hoe de zon interageert met de Martiaanse atmosfeer. De protonaurora laat zien dat waterstofgas hoog boven de planeet aanwezig is. De diffuse aurora laat zien dat zonnedeeltjes dieper kunnen doordringen dan verwacht. Beide processen beïnvloeden hoe de atmosfeer in de loop van de tijd erodeert.
Deze aurora's zijn niet alleen mooie lichtjes. Ze zijn bewijs van de krachten die een groot deel van de atmosfeer van Mars in miljarden jaren hebben weggevaagd. Ze begrijpen helpt wetenschappers om te achterhalen waarom Mars veranderde van een warme, natte wereld in de koude woestijn die het vandaag is.
