Een man bij wie op 10-jarige leeftijd testikelweefsel werd verwijderd en ingevroren, heeft 16 jaar later weer het vermogen om sperma te produceren, nadat artsen het weefsel terug in zijn lichaam transplanteerden. De ingreep, uitgevoerd in de Verenigde Staten, is de eerste keer dat ingevroren onrijp testikelweefsel de zaadproductie bij een volwassen mens heeft hersteld.
Een kinderbeslissing die decennia later loonde
De patiënt kreeg als kind de diagnose van een bloedziekte en had chemotherapie nodig, een behandeling die vaak de cellen vernietigt die sperma produceren. Voordat hij op 10-jarige leeftijd met chemotherapie begon, verwijderden artsen een monster van zijn testikelweefsel en vroren het in. Destijds was de jongen nog niet begonnen met het produceren van sperma, dus het weefsel bevatte alleen spermatogoniale stamcellen, de onrijpe voorlopers van sperma.
Zestien jaar later, als volwassene, wilde de man biologische kinderen krijgen. Artsen ontdooiden het weefsel en transplanteerden het terug in zijn testikels. Binnen enkele maanden begon het weefsel sperma te produceren. De man produceert nu levensvatbaar sperma en zijn partner is zwanger geworden via in-vitrofertilisatie.
Waarom dit belangrijk is voor gezinnen met kanker
Voor gezinnen in de Verenigde Staten en over de hele wereld biedt dit resultaat een nieuwe optie voor het behoud van vruchtbaarheid bij prepuberale jongens die kankerbehandeling nodig hebben. Tot nu toe was sperma invriezen alleen mogelijk voor jongens die al door de puberteit waren gegaan. Jongere kinderen hadden geen betrouwbare manier om hun toekomstige vruchtbaarheid te beschermen.
De procedure is nog experimenteel en is slechts bij een handvol patiënten uitgevoerd. Onderzoekers waarschuwen dat het succes kan variëren afhankelijk van het type kanker, de gebruikte chemotherapiemedicijnen en de kwaliteit van het opgeslagen weefsel. Maar de uitkomst biedt een proof of concept waar al tientallen jaren naar wordt gestreefd.
Wat wetenschappers zeggen over de doorbraak
Onderzoekers die de zaak beoordeelden, noemden het een grote stap voorwaarts voor de reproductieve geneeskunde. De aanpak werkte al in dierstudies, maar het vertalen naar mensen bleek moeilijk. De belangrijkste uitdaging was ervoor te zorgen dat de getransplanteerde stamcellen zouden overleven, zich vermenigvuldigen en het complexe proces van spermaproductie zouden starten.
Het team achter de procedure heeft nog geen volledige resultaten gepubliceerd in een peer-reviewed tijdschrift, maar presenteerde de bevindingen op een medisch congres. Andere wetenschappers hebben opgeroepen tot voorzichtigheid totdat de gegevens onafhankelijk zijn geverifieerd. Toch beschouwen velen de zwangerschap als een mijlpaal.
Deze zaak opent de deur naar grotere klinische onderzoeken. Als de techniek betrouwbaar blijkt, zou het standaardzorg kunnen worden voor jongens wier kankerbehandeling hun vruchtbaarheid bedreigt. Voor nu staat het als een enkel succesverhaal, dat 16 jaar nodig had om zich te ontvouwen.
