De pillen die je jaren geleden slikte, kunnen nog steeds invloed hebben op het microscopische leven in je darmen. Een nieuwe studie uit Estland, met meer dan 2.500 deelnemers, laat zien dat veelgebruikte medicijnen blijvende vingerafdrukken kunnen achterlaten op het darmmicrobioom, soms jaren na de laatste dosis. De effecten beperken zich niet tot antibiotica, die al bekend staan om hun verstorende kracht, maar omvatten ook antidepressiva, bètablokkers, maagzuurremmers en angstmedicatie.
Effecten van medicijnen kunnen jaren aanhouden
Onderzoekers van het Institute of Genomics van de Universiteit van Tartu analyseerden ontlastingsmonsters en receptgegevens van deelnemers aan de Estse Biobank. Ze ontdekten dat de meeste onderzochte medicijnen verband hielden met verschillen in darmbacteriën. Bij veel medicijnen bleven die verschillen zichtbaar, zelfs nadat mensen waren gestopt met het innemen ervan. De studie suggereert dat iemands receptgeschiedenis, niet alleen huidige medicijnen, een verrassend sterke factor is bij het verklaren waarom het microbioom van de ene persoon verschilt van dat van de ander.
Bètablokkers, gebruikt bij hoge bloeddruk en hartproblemen, en protonpompremmers, die maagzuur verminderen, werden beide geassocieerd met duidelijke microbiële patronen. De bevindingen impliceren dat onderzoekers die bestuderen hoe het microbioom verband houdt met ziekte, mogelijk rekening moeten houden met medicijnen die maanden of zelfs jaren eerder zijn ingenomen.
Angstmedicatie toont verrassend sterke effecten
Een van de meest opvallende resultaten betrof benzodiazepinen, vaak voorgeschreven bij angst. Hun impact op het darmmicrobioom was vergelijkbaar met die van breedspectrumantibiotica, die zijn ontworpen om veel soorten bacteriën te doden. Dit was onverwacht, omdat angstmedicatie doorgaans niet als antimicrobieel wordt beschouwd.
De studie vond ook dat medicijnen binnen dezelfde klasse niet altijd het microbioom op dezelfde manier beïnvloedden. Zo verschilden diazepam en alprazolam, beide benzodiazepinen, in hoe sterk ze de darmbacteriën leken te beïnvloeden. Dit suggereert dat individuele medicijnen, in plaats van hele medicijnklassen, afzonderlijk moeten worden bestudeerd.
Voor lokale mensen in Estland, waar het onderzoek is uitgevoerd, bieden de bevindingen een nieuwe kijk op hoe alledaagse recepten de gezondheid op lange termijn kunnen beïnvloeden. Het darmmicrobioom speelt een rol bij de spijsvertering, stofwisseling en immuunfunctie, dus begrijpen wat het vormt is van groot publiek belang.
De studie draagt bij aan een groeiend beeld dat de microbiële gemeenschap in de darmen niet alleen een momentopname is van huidige gewoonten, maar een verslag van eerdere blootstellingen. Terwijl wetenschappers deze verbanden blijven in kaart brengen, kan medicatiegeschiedenis een belangrijk onderdeel worden van de puzzel in gepersonaliseerde geneeskunde.
