Een bos kan er vanuit de ruimte perfect gezond uitzien terwijl het dierenleven al verdwijnt. Die kloof tussen wat satellieten zien en hoe ecosystemen werkelijk klinken, drijft wetenschappers ertoe om akoestische basislijnen op te stellen voor habitats over de hele wereld.
Onderzoekers in de Verenigde Staten en elders nemen het volledige geluidslandschap op van bossen, graslanden en wetlands. Deze opnames vangen vogelgeluiden, insectengezoem, bewegingen van zoogdieren en zelfs het geluid van illegale kettingzagen. Het idee is om een sonische vingerafdruk te maken van een gezond ecosysteem, zodat veranderingen, zowel natuurlijk als door de mens veroorzaakt, hoorbaar worden lang voordat ze verschijnen in satellietbeelden.
Wat een kettingzaag klinkt voor een microfoon in het bos
Akoestische monitoring maakt gebruik van kleine, weerbestendige recorders die op afgelegen locaties worden geplaatst. Deze apparaten werken maandenlang en nemen de klok rond geluid op. Wetenschappers analyseren de opnames vervolgens met software die specifieke soorten kan identificeren aan de hand van hun roep of ongebruikelijke geluiden kan detecteren, zoals geweerschoten, voertuigen of houtkapapparatuur.
In de Baraboo Hills in Wisconsin hebben onderzoekers een geluidslandschap-basislijnsite opgezet die audiorecorders combineert met cameravallen. De combinatie geeft hen twee beelden van dezelfde plek: één visueel, één auditief. De audio onthult vaak activiteit die camera's missen, vooral 's nachts of in dichte begroeiing.
Waarom lokale gemeenschappen opletten
Voor mensen die in de buurt van bossen wonen in landen als Indonesië, Brazilië en de Democratische Republiek Congo, biedt akoestische monitoring een praktisch hulpmiddel. Het kan illegale houtkap in realtime detecteren. Het kan bijhouden of dieren terugkeren naar hersteld land. En het vereist niet dat iemand fysiek aanwezig is in gevaarlijke of moeilijk bereikbare gebieden.
Lokale natuurbeschermingsgroepen zijn deze opnames gaan gebruiken om veranderingen in biodiversiteit te documenteren. Wanneer een bos stil wordt, betekent dat vaak dat er iets mis is. Het verlies van bepaalde vogelgeluiden kan bijvoorbeeld wijzen op habitatdegradatie die satellietbeelden maanden of jaren niet zouden oppikken.
De drang naar een wereldwijde geluidsbibliotheek
Wetenschappers stellen dat natuurbehoud akoestische basislijnen nodig heeft, zoals de klimaatwetenschap temperatuurrecords nodig heeft. Zonder te weten hoe een gezond ecosysteem klinkt, is het moeilijk te meten hoeveel het is veranderd. Verschillende initiatieven werken nu aan het standaardiseren van opnamemethoden en het opbouwen van open toegankelijke bibliotheken van geluidslandschappen uit verschillende biomen.
Deze bibliotheken zouden onderzoekers overal ter wereld in staat stellen om huidige opnames te vergelijken met historische. Ze zouden ook kunnen helpen bij het trainen van kunstmatige intelligentie om automatisch zorgwekkende veranderingen in geluidspatronen te signaleren. Het doel is niet om satellietmonitoring te vervangen, maar om aan te vullen wat het niet kan detecteren.
Een satelliet kan ontbossing laten zien. Het kan niet laten zien wanneer een bos stilvalt.
