Bijna een eeuw lang hield de Vlakte der Kruiken in het noorden van Laos archeologen en reizigers in verwarring. Duizenden enorme stenen urnen, sommige van enkele tonnen, liggen verspreid over het Xieng Khouang-plateau. De lokale legende vertelde dat oude reuzen ze uithakten om rijstwijn te brouwen voor feesten. Maar een nieuwe studie gepubliceerd in het tijdschrift Antiquity heeft die mythe eindelijk ontkracht.
Wat wetenschappers vonden in een ingestorte stenen kruik
In de winter van 2022 werd een team onderzoekers onder leiding van Nicholas Skopal, een archeoloog aan de James Cook University in Australië, nieuwsgierig naar een lage stenen structuur waar ze vaak langs waren gelopen. Het vat, ongeveer 1,2 meter hoog en 2,4 meter breed, leek op een reusachtige stenen ketel die in elkaar was gezakt. Ze besloten het sediment dat zich in de holte had opgehoopt op te graven.
Wat ze ontdekten veranderde alles. In plaats van sporen van rijstwijn bevatte de kruik de door elkaar liggende, losse resten van minstens 37 mensen. Het vat, dat ze Kruik 1 noemden, was geen brouwketel. Het was een grafkelder voor meerdere generaties.
Hoe de ontdekking het begrip van het oude Laos hervormt
De vondst bevestigt wat veel wetenschappers al lang vermoedden: de kruiken dienden een funerair doel. De resten waren niet in een ordelijke opstelling geplaatst, wat suggereert dat lichamen in de loop van de tijd werden toegevoegd, mogelijk nadat ze elders waren ontvleesd. De site ligt op het winderige Xieng Khouang-plateau, een regio die al generaties lang nieuwsgierigheid opwekt. Voor lokale gemeenschappen waren de kruiken altijd een bron van verwondering en folklore. Het nieuwe bewijs geeft hen een duidelijker beeld van hoe hun voorouders met de doden omgingen.
Waarom dit belangrijk is voor de Zuidoost-Aziatische archeologie
De Vlakte der Kruiken omvat meer dan 2.000 stenen vaten verspreid over tientallen locaties. Tot nu toe had niemand direct bewijs van menselijke resten erin gevonden. De ontdekking bij Kruik 1 levert het eerste harde bewijs dat de kruiken voor begravingen werden gebruikt. Dit verandert het verhaal van mythe naar een van ritueel en herdenking. De studie opent de deur voor verdere opgravingen op andere kruiklocaties, die meer kunnen onthullen over de mensen die ze bouwden en hoe ze leefden.
Het mysterie van de Vlakte der Kruiken is niet volledig opgelost, maar het verhaal van de wijnvaten is niet langer houdbaar. Wat overblijft is een landschap van stenen monumenten die ooit de doden herbergden, geen drank.
