Een computermodel suggereert dat kleine, natuurlijke kommen in het landschap het lokale grondwaterpeil met wel 2 meter kunnen verhogen. Onderzoekers van het Leibniz Centre for Agricultural Landscape Research in Duitsland ontdekten dat deze depressies, als ze overtollig stromend water kunnen opvangen tijdens natte periodes, dat water langzaam kunnen laten wegzakken naar de watervoerende laag eronder.
Hoe een vlak landschap in Brandenburg een testcase werd voor ondergrondse opslag
De studie richtte zich op het lagere Spreegebied in Brandenburg, een regio ten oosten van Berlijn. Het gebied maakt deel uit van een postglaciaal landschap bezaaid met ondiepe kommen die duizenden jaren geleden zijn gevormd door terugtrekkende ijskappen. Veel van deze kommen zijn voor de landbouw drooggelegd of losgekoppeld van beken. Het onderzoeksteam gebruikte een computermodel om te simuleren wat er zou gebeuren als die kommen opnieuw zouden worden verbonden met nabijgelegen beken tijdens periodes van hoge waterstanden. Het model liet zien dat water dat naar de kommen werd geleid, in de grond zou sijpelen en de grondwaterspiegel zou verhogen. In de simulatie steeg het grondwaterpeil lokaal met tot 2 meter. De stroming in verbonden beken nam met wel 15 procent toe.
Waarom lokale boeren en gemeenschappen geven om een stijging van 2 meter in het grondwater
Brandenburg is een van de droogste regio's van Duitsland. De zomers zijn het afgelopen decennium heter en droger geworden, en boeren hebben te maken gehad met lage bodemvochtigheid. Beken die ooit het hele jaar door stroomden, drogen nu aan het einde van de zomer op. De studie suggereert dat het gebruik van natuurlijke kommen om overstromingswater ondergronds op te slaan, kan helpen om die droge periodes op te vangen. Het water dat tijdens natte maanden in de watervoerende laag sijpelt, zou beschikbaar zijn om de beekstroming tijdens droogtes in stand te houden. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen in het Journal of Hydrology: Regional Studies. Ze benadrukten dat de aanpak geen dammen of nieuwe vijvers vereist. Het vertrouwt op het herstellen van een natuurlijke functie die verloren is gegaan.
De betekenis van dit werk ligt in de eenvoud ervan. De kommen bestaan al. Ze zijn gevormd door natuurlijke processen en later aangepast door menselijk landgebruik. Het opnieuw verbinden ervan met beken zou een goedkope ingreep zijn in vergelijking met het bouwen van technische opslagsystemen. De studie biedt een kwantitatieve basis voor een strategie die ook in andere postglaciale landschappen over de hele wereld kan worden toegepast. Het beweert niet dat dit alleen waterschaarste zal oplossen, maar het laat zien dat een bescheiden verandering in hoe water over het oppervlak beweegt een meetbaar effect kan hebben op wat eronder ligt.
