Wetenschappers hebben ontdekt dat het bloed van westelijke diamantratelslangen een cocktail van natuurlijke eiwitten bevat die gif van verschillende gevaarlijke slangensoorten kan neutraliseren, en in laboratoriumtests bleek dit mengsel ongeveer 10 keer krachtiger dan een huidig commercieel tegengif. De bevinding, gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences, wijst op een nieuwe generatie slangenbeetbehandelingen die zijn geïnspireerd door het eigen ontwerp van de evolutie. Onderzoekers van de University of Maryland in de Verenigde Staten leidden de studie, die zich richtte op gifblokkerende eiwitten die ratelslangen hebben ontwikkeld om zichzelf te beschermen tegen accidentele zelfvergiftiging.
Een eeuwenoud mysterie eindelijk opgelost
Meer dan 100 jaar lang wisten wetenschappers uit anekdotes dat adders vaak resistent zijn tegen hun eigen gif, maar wat er precies in hun bloed circuleerde bleef onduidelijk. In 2022 identificeerde het laboratorium van Distinguished University Professor Sean B. Carroll een belangrijk eiwit, genaamd FETUA-3, dat veel metalloproteinase-gifstoffen in het gif van de westelijke diamantratelslang kon blokkeren. Nu is het team verder gegaan door specifieke eiwitten uit ratelslangenbloed te combineren, wat ongewoon sterke bescherming biedt tegen gif van verschillende gevaarlijke soorten.
Waarom slangenbeten er nog steeds toe doen
Slangenbeet wordt beschouwd als een van de meest verwaarloosde tropische ziekten ter wereld. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat giftige slangen elk jaar 80.000 tot 140.000 mensen doden, en honderdduizenden overlevenden kampen met blijvende handicaps. Veel slachtoffers wonen in landelijke gebieden waar effectief tegengif moeilijk verkrijgbaar is. Huidige behandelingen worden gemaakt door gif in grote dieren te injecteren en hun antilichamen te verzamelen, een proces dat kostbaar is, wisselend van kwaliteit, en ernstige immuunreacties kan veroorzaken. De nieuwe aanpak, met natuurlijke slangeneiwitten, zou die problemen kunnen omzeilen.
Carroll noemde de ontdekking "een van die geweldige verhalen waarin de natuur al een probleem heeft opgelost waar we al tientallen jaren mee worstelen." Het onderzoek werd ondersteund door de University of Maryland, waar Carroll een leerstoel bekleedt. Hoewel het werk nog in laboratoriumfase is, biedt het een duidelijke weg naar de ontwikkeling van krachtigere en betrouwbaardere tegengiffen voor regio's waar slangenbeten een dagelijkse bedreiging vormen.
