Tweeënzeventig procent van de mariene beschermde gebieden ter wereld wordt overspoeld met vervuiling door afvalwater, blijkt uit een nieuwe wereldwijde analyse. Dat betekent dat bijna drie op de vier oceaanreservaten die bedoeld zijn om zeeleven te beschermen, in plaats daarvan onbehandeld of gedeeltelijk behandeld rioolwater ontvangen.
Een luchtkasteel voor oceaanbescherming
Onderzoekers brachten de afvalwaterstromen van 135.000 stroomgebieden in kaart en legden die naast de locaties van bijna 10.000 mariene beschermde gebieden in 196 landen. Ze ontdekten dat 72 procent van die beschermde zones wordt blootgesteld aan stikstofvervuiling door menselijk afval. Het probleem is vooral ernstig in dichtbevolkte kustgebieden.
De Filipijnen, een archipel van meer dan 7.600 eilanden, bleken een hotspot te zijn. Het land heeft een van de hoogste dichtheden aan mariene beschermde gebieden ter wereld, maar veel daarvan liggen stroomafwaarts van gemeenschappen met beperkte rioolwaterzuivering. Een beeld uit 2018 van Boracay, een beroemd toeristeneiland, toont een man die langs een afvoerpijp loopt die onbehandeld rioolwater direct in de oceaan loost.
Waarom lokale gemeenschappen zich zorgen moeten maken
Voor mensen die in de buurt van deze beschermde gebieden wonen, is de vervuiling geen abstract probleem. Stikstof uit afvalwater voedt algenbloei die koraalriffen verstikt, de ecosystemen die deze reservaten juist moeten beschermen. Riffen ondersteunen lokale visserij, toerisme en kustbescherming. Wanneer er rioolwater binnenstroomt, nemen vispopulaties af en daalt de waterkwaliteit.
De studie, gepubliceerd in het tijdschrift *Marine Pollution Bulletin*, werd geleid door onderzoekers van de University of California, Santa Barbara en de University of Hawaii at Manoa. Ze gebruikten wereldwijde datasets over menselijke bevolking, sanitaire infrastructuur en kusthydrologie om te traceren waar stikstof uit afvalwater terechtkomt.
Een stille crisis onder de golven
Mariene beschermde gebieden worden vaak gevierd als een hoeksteen van oceaanbehoud. Landen hebben beloofd ze uit te breiden onder internationale biodiversiteitsdoelen. Maar dit onderzoek suggereert dat juridische grenzen op een kaart weinig uithalen als het water erbinnen vergiftigd is.
De auteurs merken op dat zelfs afgelegen beschermde gebieden niet veilig zijn. Stikstof reist over lange afstanden via zeestromingen en grondwater. Een zeereservaat ver van elke stad kan nog steeds worden aangetast door afvalwater dat kilometers verderop wordt geloosd.
Deze bevinding betekent niet dat mariene beschermde gebieden mislukt zijn. Het betekent dat hun succes afhangt van wat er op het land gebeurt. Rioolwaterzuivering, stroomgebiedbeheer en kustplanning zijn niet los te zien van oceaanbehoud, het is dezelfde strijd.
