Een opvallend verenkleed kan een doodvonnis zijn. Uit een nieuwe studie blijkt dat felgekleurde vogelsoorten aanzienlijk meer kans hebben om uit te sterven dan hun saaie soortgenoten, en de handel in huisdieren is niet de enige reden.
Kleur als vloek, niet als kroon
Onderzoekers analyseerden gegevens van meer dan 24.000 vogelsoorten wereldwijd. Ze ontdekten dat de meest kleurrijke vogels, vooral die met gele, oranje en rode veren, een groter risico lopen om te verdwijnen. Dit patroon bleef bestaan, zelfs toen de onderzoekers soorten verwijderden waarvan bekend is dat ze worden gevangen voor de handel in huisdieren. Dat suggereert dat er iets anders aan de hand is.
Waar het gevaar schuilt
De studie werd geleid door wetenschappers van de Universiteit van Oxford in het Verenigd Koninkrijk. Ze gebruikten een maatstaf genaamd kleurrijkheid, die meet hoeveel verschillende kleuren er op het lichaam van een vogel voorkomen. Soorten met hoge kleurrijkheidsscores hadden meer kans om als bedreigd of bijna bedreigd te worden vermeld op de Rode Lijst van de IUCN. Het verband was het sterkst voor vogels in tropische gebieden, waar de biodiversiteit al onder druk staat door habitatverlies en klimaatverandering.
Lokale gemeenschappen in deze gebieden zijn vaak afhankelijk van bossen voor voedsel en inkomen. Wanneer kleurrijke vogels verdwijnen, kan dat wijzen op bredere schade aan het ecosysteem. Maar de onderzoekers zeggen dat het extra risico voor kleurrijke vogels niet volledig kan worden verklaard door bekende bedreigingen zoals ontbossing of jacht. De studie wijst op een onbekende factor die mogelijk de meest opvallende soorten treft.
Een puzzel voor natuurbeschermers
De bevindingen roepen nieuwe vragen op voor natuurbescherming. Als kleurrijke vogels sneller verdwijnen dan verwacht, missen huidige beschermingsstrategieën mogelijk een belangrijke bedreiging. De onderzoekers pleiten voor meer onderzoek naar wat deze vogels extra kwetsbaar maakt. Ze merken op dat kleurrijkheid niet alleen een schoonheidskenmerk is. Het kan verband houden met dieet, habitatbehoeften of zichtbaarheid voor roofdieren. Inzicht in dat verband kan helpen toekomstig verlies te voorkomen.
Deze studie beweert niet dat alle kleurrijke vogels gedoemd zijn. Het laat zien dat kleur een meetbare risicofactor is, die over het hoofd is gezien. Voor natuurbeschermingsorganisaties die soorten proberen te redden, is dat een signaal dat het waard is om op te letten.
