De natuurkundige Richard Feynman had een geheime truc om nooit slecht te eten op vakantie. Het was geen onderbuikgevoel of lokale tip. Het was een wiskundige formule. En wetenschappers hebben die nu ontdekt.
Feynman, een Nobelprijswinnaar bekend om zijn werk in de kwantumelektrodynamica, paste blijkbaar kansrekening toe op restaurantkeuze. Onderzoekers van de Universiteit van Oxford in het Verenigd Koninkrijk analyseerden onlangs zijn aantekeningen en correspondentie. Ze ontdekten dat Feynman een versie van het 'optimale stop'-probleem gebruikte om te beslissen waar hij zou gaan eten.
Hoe de formule in de praktijk werkt
De methode is simpel. Wanneer je een nieuwe stad bezoekt, moet een reiziger een vast aantal restaurants overslaan aan het begin. Daarna kiest de reiziger het eerste restaurant dat beter is dan alle overgeslagen restaurants. Dit staat bekend als de 'kijk dan spring'-strategie.
Feynmans versie bevatte een specifieke drempel. Hij berekende dat een toerist de eerste 37 procent van de beschikbare restaurants moet overslaan. Kies dan het eerste dat beter is dan alles wat je tot dan toe hebt gezien. Dit geeft de grootste kans om de beste optie te kiezen zonder eindeloos te zoeken.
Waar het idee vandaan komt en waarom het lokaal belangrijk is
Feynman ontwikkelde deze aanpak tijdens zijn reizen in de jaren vijftig en zestig. Hij schreef erover in brieven aan vrienden en collega's. Het Oxford-team vond de verwijzingen tijdens het catalogiseren van zijn persoonlijke papieren. De formule zat verstopt in informele aantekeningen, niet in een gepubliceerd artikel.
Lokale mensen in Oxford, waar het onderzoek werd uitgevoerd, vonden het verhaal charmant. Het verbindt een torenhoge figuur uit de 20e-eeuwse natuurkunde met een heel menselijk probleem: waar je een goede maaltijd kunt krijgen. De wiskundefaculteit van de universiteit merkte op dat de formule wiskundig correct is en kan worden toegepast op veel beslissingen buiten eten.
Wat de formule betekent voor reizigers
De 37-procentregel is geen garantie. Het is een probabilistische strategie. Het werkt het beste wanneer het aantal opties van tevoren bekend is, zoals een straat met tien restaurants. De reiziger slaat de eerste drie of vier over en kiest dan het volgende dat ze allemaal overtreft.
Feynmans inzicht was dat mensen vaak te vroeg stoppen of te lang zoeken. De formule balanceert verkenning en toewijding. Het vereist geen lokale kennis of recensies. Het vereist alleen geduld en de bereidheid om een paar deuren voorbij te lopen.
De ontdekking belooft niet elke keer een perfecte maaltijd. Maar het biedt een rationele methode voor een taak die meestal op giswerk berust. Feynman, die in 1988 overleed, heeft het idee zelf nooit gepubliceerd. Nu is het van iedereen die goed wil eten tijdens het reizen.
