Na weken van radiostilte, veroorzaakt doordat de zon signalen naar Mars blokkeerde, is NASA's Curiosity-rover weer aan het werk. Hij boort in een rotsdoelwit dat aanwijzingen zou kunnen bevatten over het waterrijke verleden van de Rode Planeet. De rover, die sinds 2012 de Gale-krater verkent, hervatte zijn wetenschappelijke activiteiten op Sol 4982, tot verbazing van de missieplanners over hoe soepel de terugkeer naar de normale programmering verliep.
Een gedwongen pauze in naam van de veiligheid
Elke twee jaar passeert Mars vanuit het perspectief van de aarde achter de zon, een gebeurtenis die zonneconjunctie wordt genoemd. Tijdens deze periode kunnen geladen deeltjes van de zon radiogolven verstoren, dus stoppen missiecontrollers bij NASA's Jet Propulsion Laboratory in de Verenigde Staten met het sturen van commando's naar de rover. Curiosity werd ongeveer twee weken aan zijn lot overgelaten, vertrouwend op zijn eigen autonomie om veilig te blijven en basissystemen draaiende te houden.
Deze conjunctie was niet anders. De rover hield zich schuil, nam periodieke weermetingen en wachtte tot de kosmische file was opgelost. Zodra de zon uit de weg was, stuurde het team een nieuwe set instructies, en Curiosity reageerde onmiddellijk, klaar om verder te gaan waar het was gebleven.
Terug naar boren en beeldvorming
Het eerste wat op de agenda stond was een doelwit dat het team 'Gould Mesa' noemt, een rotsformatie in de bovenloop van Gediz Vallis, een kanaal dat door oud water is uitgesleten. Curiosity gebruikte zijn percussieve boor om een monster te verzamelen en bracht het vervolgens over naar zijn boordlaboratoria voor analyse. De rover maakte ook een reeks hoge-resolutiebeelden van het omringende terrein, waaronder een grillige, diep geërodeerde richel die een dramatische schaduw over de valleibodem werpt.
Lokale bewoners van de Gale-krater, als die al bestonden, zouden de hernieuwde activiteit van de rover hebben opgemerkt: een wirwar van wielbewegingen, armuitbreidingen en laserstralen gericht op nabijgelegen rotsen. Het wetenschapsteam op aarde keek opgelucht naar de binnenkomende datastroom, omdat alle gezondheidscontroles van de rover normaal waren.
Waarom deze rots ertoe doet
Het Gould Mesa-monster is belangrijk omdat het zich bevindt in een gebied waar orbitale gegevens wijzen op de aanwezigheid van kleimineralen. Klei vormt zich in aanwezigheid van water, en het analyseren van de samenstelling kan onthullen of de omgeving ooit bewoonbaar was. Eerdere monsters van de rover uit dit gebied hebben een mix van sulfaten en klei laten zien, wat wijst op een complexe geschiedenis van natte en droge cycli.
Voor het team is de succesvolle boring een bewijs van het uithoudingsvermogen van de rover. Curiosity is al meer dan 13 jaar actief, ver voorbij zijn oorspronkelijke missie van twee jaar, en blijft Mount Sharp beklimmen, de 5 kilometer hoge berg in het centrum van de Gale-krater. Elk nieuw monster voegt een stukje toe aan de puzzel van het oude klimaat van Mars en het potentieel om microbieel leven te ondersteunen.
Een stille terugkeer met grote implicaties
De terugkeer van de rover naar volledige operaties is een routinematige mijlpaal voor missie-ingenieurs, maar het benadrukt de veerkracht van robotverkenning. Zonneconjuncties zijn een natuurlijk gevaar dat geen enkele techniek kan elimineren, alleen maar omheen kan plannen. Dat Curiosity uit deze conjunctie tevoorschijn kwam en klaar was om te boren, herinnert ons eraan hoe ver ruimteverkenning is gekomen, en hoeveel er nog te leren valt van een planeet die ooit met water stroomde.
