Nepal verplaatste de afgelopen tien jaar 76 Indische neushoorns naar nieuwe beschermde gebieden, een getal dat klinkt als een duidelijke natuurbeschermingswinst. Maar de graslanden en wetlands waar die neushoorns nu van afhankelijk zijn, krimpen snel.
Een decennium van neushoorns verplaatsen, een voor een
Tussen 2016 en 2026 verplaatste het Department of National Parks and Wildlife Conservation van Nepal 76 neushoorns van Chitwan National Park naar twee andere beschermde gebieden: Bardia National Park en Shuklaphanta National Park. Het doel was om de populatie te spreiden en het risico te verkleinen dat één enkele ziekte-uitbraak of stroperij een groot deel van de neushoorns in het land zou wegvagen. Chitwan, in de zuidelijke laaglanden van Nepal, herbergt het grootste deel van de naar schatting 752 neushoorns van het land. Het verplaatsen van dieren naar nieuw leefgebied helpt ook om populaties te herstellen op plekken waar neushoorns tientallen jaren geleden waren verdwenen.
De graslanden verdwijnen onder de poten van de neushoorns
Lokale natuurbeschermers en parkfunctionarissen zeggen nu dat het verplaatsingsprogramma een verborgen probleem heeft. De neushoorns arriveren in parken waar hun favoriete leefgebied, open graslanden en wetlands, wordt overgenomen door bossen en invasieve plantensoorten. In Bardia en Shuklaphanta hebben natuurlijke successie en de verspreiding van niet-inheemse planten het areaal aan voornaamste neushoornfoerageergebieden verminderd. Neushoorns hebben grote graslanden nodig om te grazen, en zonder actief beheer krimpen die ruimtes. Parkautoriteiten zijn begonnen met het verwijderen van invasieve soorten en het gebruik van gecontroleerde branden om grasland te herstellen, maar het werk gaat langzaam en is duur.
Waarom lokale gemeenschappen de druk voelen
Mensen die in de buurt van de parken wonen, voelen ook de gevolgen. Naarmate het aantal neushoorns op deze nieuwe locaties groeit, dwalen er meer dieren buiten de parkgrenzen op zoek naar voedsel. Oogstschade en veiligheidszorgen zijn toegenomen in dorpen rond Bardia en Shuklaphanta. Boeren melden dat neushoorns rijst- en tarwevelden vertrappen, en sommigen hebben opgeroepen tot betere compensatie of sterkere barrières. Parkfunctionarissen erkennen de spanning en zeggen dat ze samenwerken met lokale overheden om hekken en interventieteams te verbeteren. Maar de onderliggende oorzaak, een gebrek aan kwalitatief leefgebied binnen de parken, blijft onopgelost.
Het neushoornverplaatsingsprogramma van Nepal wordt vaak gepresenteerd als een voorbeeld voor andere landen. De cijfers zijn echt: 76 verplaatste dieren, geen doden tijdens transport, en nieuwe populaties gevestigd. Maar die cijfers vertellen niet het hele verhaal. Zonder aanhoudende investeringen in habitatherstel en gemeenschapsrelaties kan het succes van het verplaatsen van neushoorns teniet worden gedaan door het langzame verlies van de plekken waar ze moeten leven.
