Pink ipê-bomen groeiden meer dan twee keer zo snel wanneer ze werden geplant in een mysterieuze zwarte grond die achtergelaten is door oude Amazonianen. Wetenschappers in Brazilië hebben ontdekt dat deze donkere aarde, eeuwen geleden gemaakt door inheemse volkeren, het herstel van bossen op aangetaste grond een enorme boost kan geven.
Een eeuwenoud recept voor grond
Donkere aarde is niet natuurlijk. Precolumbiaanse bewoners van de Amazone creëerden het door houtskool, botten, potscherven en organisch afval te mengen met de typisch arme, zure grond in de regio. Het resultaat is een vruchtbare, donkergekleurde laag die veel beter water en voedingsstoffen vasthoudt dan de omliggende grond. Onderzoekers van de Universiteit van São Paulo en andere instellingen testten deze oude grond in een gecontroleerd experiment. Ze plantten zaailingen van pink ipê, paricá en andere inheemse boomsoorten in potten met ofwel donkere aarde of gewone Amazonegrond. Na 90 dagen waren de bomen in donkere aarde aanzienlijk groter en hadden ze meer biomassa geproduceerd. Pink ipê-zaailingen in donkere aarde bereikten een gemiddelde hoogte van 38 centimeter, vergeleken met slechts 16 centimeter in gewone grond.
Waarom lokale bewoners hoop zien in oude grond
Het experiment vond plaats in de staat Pará, in het oostelijke Amazonegebied. Deze regio heeft grote stukken bos verloren aan veeteelt en landbouw. Herstelprojecten hebben vaak moeite omdat de achtergebleven grond te uitgeput is om jonge bomen te ondersteunen. Donkere aarde biedt een mogelijke oplossing. De studie toonde aan dat het toevoegen van slechts 20 procent donkere aarde aan aangetaste grond sterke groeiresultaten opleverde. Lokale gemeenschappen en natuurbeschermingsgroepen zijn geïnteresseerd omdat het materiaal al in veel delen van de Amazone aanwezig is. Het is geen kunstmest of geïmporteerd product. Het is een erfenis van de mensen die er lang leefden voordat de moderne ontbossing begon.
Een levende schakel tussen verleden en toekomstige bossen
De ontdekking is belangrijk omdat het twee urgente doelen verbindt: het behoud van archeologisch erfgoed en het herstellen van verloren ecosystemen. Donkere-aardelocaties zijn zelf historische schatten die bescherming nodig hebben. Maar de studie suggereert dat het zorgvuldig gebruiken van kleine hoeveelheden van deze grond kan helpen om bossen te herstellen op land dat jarenlang kaal was. De onderzoekers benadrukten dat ze geen grootschalige winning van donkere aarde voorstaan. In plaats daarvan zien ze het als een model voor het creëren van nieuwe vruchtbare grond met dezelfde oude technieken. Als moderne boeren en herstelwerkers leren hun eigen donkere aarde te maken, hoeven ze de oude locaties misschien niet op te graven. De studie werd gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Soil Science. Het voegt een praktisch, low-tech hulpmiddel toe aan het groeiende veld van tropisch bosherstel.
