Een nieuwe ijskern die is geboord uit een tropische gletsjer in Peru dwingt wetenschappers om de geschiedenis van atmosferisch methaan te heroverwegen. Het record, gepubliceerd in Nature, laat zien dat methaanniveaus in de tropen in het verleden veel hoger waren dan eerder werd aangenomen, wat suggereert dat huidige wereldwijde schattingen mogelijk een belangrijk stuk van de puzzel missen.
Een bevroren archief uit de Andes
Onderzoekers haalden de ijskern uit een hooggelegen gletsjer in de Peruaanse Andes, een regio waar ijsaccumulatie zeldzaam en moeilijk toegankelijk is. De kern bevat ingesloten luchtbellen die monsters van de atmosfeer van de afgelopen 1.000 jaar bewaren. Door het gas in deze bellen te analyseren, reconstrueerde het team een continu record van methaanconcentraties, een krachtig broeikasgas.
De wetenschappers, onder leiding van Kara A. Lamantia en Lonnie G. Thompson, ontdekten dat methaanniveaus in de tropische atmosfeer consistent hoger waren dan die in poolijskernen uit dezelfde perioden. Dit verschil is significant omdat poolkernen lange tijd de standaardreferentie zijn geweest voor wereldwijde methaantrends. De nieuwe gegevens suggereren dat tropische bronnen, zoals wetlands en branden, een veel grotere rol kunnen hebben gespeeld in de methaancyclus dan eerder werd erkend.
Waarom de tropen ertoe doen
Lokale onderzoekers en gemeenschappen in Peru weten al lang dat de gletsjers essentieel zijn voor de watervoorziening, maar het ijs bevat ook aanwijzingen voor het wereldwijde klimaat. De gletsjer ligt in de tropen, een regio die zowel een belangrijke bron als een belangrijke put is voor methaan. Tropische wetlands produceren bijvoorbeeld van nature grote hoeveelheden methaan, terwijl atmosferische chemie in de tropen het kan afbreken. Het nieuwe record laat zien dat deze processen door de eeuwen heen aanzienlijk zijn gevarieerd, waarschijnlijk als reactie op veranderingen in temperatuur en neerslag.
De bevindingen zijn belangrijk voor klimaatmodellen, die afhankelijk zijn van nauwkeurige historische gegevens om toekomstige veranderingen te voorspellen. Als tropische methaanemissies in het verleden hoger waren, moeten modellen mogelijk hun aannames over hoe gevoelig deze bronnen zijn voor klimaatschommelingen aanpassen. De studie benadrukt ook de waarde van tropische ijskernen, die verdwijnen naarmate gletsjers zich terugtrekken door opwarming.
Een nieuw venster op het verleden
De Peruaanse ijskern is een van de weinige tropische records van zijn soort en biedt een zeldzame blik op een regio die vaak ondervertegenwoordigd is in klimaatonderzoek. Het team vergeleek hun gegevens met bestaande records uit Groenland en Antarctica, wat onthulde dat de tropen niet altijd dezelfde trends volgen als de polen. Dit suggereert dat methaanemissies niet uniform zijn over de hele wereld en dat regionale verschillen ertoe doen.
De studie beantwoordt niet alle vragen over de geschiedenis van methaan, maar opent een nieuwe onderzoeksrichting. Naarmate tropische gletsjers blijven smelten, krimpt de kans om dergelijke kernen te verzamelen. De onderzoekers dringen erop aan dat er meer inspanningen worden gedaan om deze natuurlijke archieven te behouden voordat ze verloren gaan.
In de bredere context van klimaatwetenschap benadrukt dit werk de complexiteit van de methaancyclus. Het laat zien dat zelfs goed bestudeerde gassen verrassingen kunnen bevatten wanneer ze vanuit een nieuw perspectief worden bekeken. Het tropische ijskernrecord is een herinnering dat de atmosfeer van de aarde een dynamisch en gevarieerd verleden heeft en dat het begrijpen ervan vereist dat we verder kijken dan de polen.
