Het water van de Mar Menor vergiftigt zichzelf. Een nieuwe studie van het Institute of Environmental Science and Technology aan de Universitat Autònoma de Barcelona (ICTA-UAB) in Spanje heeft aangetoond dat meer dan 90% van de belangrijkste voedingsstoffen die deze kustlagune vernietigen, waaronder ammonium, fosfor en silica, niet uit rivieren of grondwater komen. In plaats daarvan sijpelt het water van de lagune zelf in de sedimenten, neemt het tientallen jaren aan opgehoopte voedingsstoffen op en komt het weer naar boven vol verontreinigingen.
De verborgen lus die de lagune ziek houdt
Onderzoekers ontdekten een langzame maar meedogenloze cyclus. Water uit de Mar Menor filtert door de zeebodem. In het sediment lost het voedingsstoffen op die in de loop der jaren zijn opgebouwd uit landbouwafvoer en andere bronnen. Dat voedingsrijke water stijgt dan weer op in de lagune. Dit interne recyclingmechanisme, dat eerder over het hoofd werd gezien, blijkt nu de dominante bron van de vervuiling te zijn die de afgelopen jaren heeft geleid tot massale vissterfte en algenbloei.
De studie daagt de huidige herstelplannen voor de Mar Menor direct uit. Die strategieën richten zich op het afsnijden van externe vervuilingsbronnen, zoals meststoffen die van nabijgelegen boerderijen inspoelen. Maar de nieuwe bevindingen suggereren dat zelfs als alle externe verontreiniging morgen zou stoppen, de lagune van binnenuit zou blijven aftakelen. De sedimenten werken als een langzaam vrijkomende batterij van voedingsstoffen, die het water constant blijft voeden met dezelfde stoffen die de ecologische ineenstorting veroorzaken.
Waarom dit belangrijk is voor de mensen in de regio
De Mar Menor is de grootste zoutwaterlagune van Europa, gelegen aan de kust van Murcia in het zuidoosten van Spanje. Het is een vitale economische en ecologische hulpbron. Lokale vissersgemeenschappen, toeristenondernemers en bewoners hebben gezien hoe de lagune groen werd van algen en te maken kreeg met herhaalde sterfte van zeeleven. De regionale overheid heeft zwaar geïnvesteerd in maatregelen om de toestroom van voedingsstoffen uit de landbouw en stedelijke afvoer te verminderen. Dit nieuwe onderzoek suggereert dat die inspanningen, hoewel noodzakelijk, mogelijk niet genoeg zijn om de schade te keren.
Hoofdonderzoeker van ICTA-UAB legde uit dat de interne belasting met voedingsstoffen zo groot is dat herstelplannen opnieuw moeten worden ontworpen om het sedimentprobleem direct aan te pakken. Zonder ingrijpen zou de lagune jaren of decennia gevangen kunnen blijven in een staat van chronische eutrofiëring.
Een stille crisis onder het oppervlak
De conclusie van de studie is hard. Het mechanisme van water dat in sedimenten infiltreert en er weer uit komt, is grotendeels genegeerd in milieubeheer. De Mar Menor is niet alleen een slachtoffer van wat erin stroomt. Het is zijn eigen grootste vervuiler geworden. De bevindingen dwingen wetenschappers en beleidsmakers om letterlijk onder het oppervlak te kijken om te begrijpen waarom de lagune niet herstelt, ondanks inspanningen om de oevers schoon te maken.
