's Werelds grootste permafrostkrater breidt zich uit met 30 meter per jaar. De Batagaika-krater in Siberië, Rusland, is nu ongeveer 1 kilometer lang en 100 meter diep. Vanuit de ruimte gezien door de Copernicus Sentinel-2-satelliet lijkt het ingestorte terrein op een reusachtige kikkervis of pijlstaartrog met symmetrische vinnen en een staart die naar het noordoosten wijst.
Een litteken op de toendra dat steeds groter wordt
De krater ligt in het afgelegen landschap van Siberië, vlakbij de kleine nederzetting Batagay, waar iets meer dan 4.000 mensen wonen. Wetenschappers zeggen dat de snelle uitbreiding pas een paar decennia geleden begon. Twee factoren drijven de groei: ontbossing en warmere temperaturen. Wanneer het ijs in de krater smelt, verdampt het of stroomt het weg, waardoor sedimenten achterblijven die instorten. Het resultaat is een enorme verzakking die de lokale bevolking de 'Poort naar de Hel' noemt.
Oud ijs, moderne gevolgen
De permafrost van Batagaika is tienduizenden jaren bevroren geweest. Terwijl het ontdooit, komt er methaan en koolstofdioxide vrij in de atmosfeer, wat bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen. Af en toe komen er ijstijdfossielen en gemummificeerde dieren uit de smeltende grond tevoorschijn. Terwijl de omringende toendra groen blijft met struiken en lariksen, blijven de steile hellingen van de krater kaal en bruin.
Een rivier die nooit stil staat
Ongeveer een kilometer ten noordwesten van de krater ligt een kleine heuvel. Verder naar het noorden stroomt de Yana-rivier meer dan 870 kilometer door Rusland, langs Batagay. De loop van de rivier is in de loop der tijd drastisch veranderd door sedimentafzetting en erosie, waarbij soms hoefijzermeren ontstaan. Deze natuurlijke processen creëren de ingewikkelde vormen die zichtbaar zijn op de satellietfoto.
De Batagaika-krater is een duidelijk teken dat permafrost niet permanent is. De groei laat zien hoe snel bevroren grond kan veranderen wanneer de balans verstoord raakt.
