Drie gefossiliseerde wervels lagen meer dan twintig jaar in een Japanse collectie voordat wetenschappers ontdekten dat ze van een nog nooit beschreven reuzensalamandersoort waren. De botten, eind jaren 90 gevonden in de prefectuur Oita op het eiland Kyushu, zijn nu geïdentificeerd als een nieuw geslacht en een nieuwe soort reuzensalamander die ongeveer 3,5 miljoen jaar geleden leefde.
Een salamander die op geen enkele bekende soort lijkt
Onderzoekers van de Universiteit van Kyoto onderzochten de fossielen opnieuw en vergeleken ze met skeletten van levende reuzensalamanders. De middelste rompwervel bevatte anatomische kenmerken die niet voorkomen bij andere bekende leden van de familie Cryptobranchidae. Dat verschil bracht het team tot de conclusie dat de fossielen zowel een onbekende soort als een nieuw geslacht vertegenwoordigden. Ze noemden het Limnospondylus ajimuensis, een combinatie van Griekse woorden voor meer en wervel, met een verwijzing naar de regio Ajimu waar de botten werden gevonden.
Een meter lange reus uit het oude Kyushu
De fossielen waren bewaard in de Tsubusugawa-formatie, een laag oude meersedimenten uit het Plioceen. Andere fossielen uit dezelfde formatie zijn onder andere olifanten en krokodillen, dieren die niet meer in Japan voorkomen. Samen wijzen deze resten op een periode waarin Kyushu warmer en vochtiger was dan nu. Limnospondylus ajimuensis leefde in brede zoetwatermeren en moerassen en kon als volwassene ongeveer 1,1 meter lang worden.
Voor deze ontdekking waren er slechts vijf geslachten in de familie Cryptobranchidae beschreven. De erkenning van een nieuw geslacht draagt bij aan het begrip van de diversiteit van reuzensalamanders. De vindplaats Ajimu is de enige plek ter wereld waar fossielen van de reuzensalamanderfamilie en levende geslachten samen zijn gevonden, aldus het onderzoeksteam. De ontdekking suggereert dat er nog veel meer onbekende reuzensalamanders verborgen kunnen zitten tussen fossielen die eerder verkeerd werden geclassificeerd.