De oudst bekende meteorietinslag op aarde vond 3,5 miljard jaar geleden plaats op een plek die nu het rode, rotsachtige Pilbara-gebied in West-Australië is. Wetenschappers zeggen dat ze het 'smoking gun'-bewijs hebben gevonden: kleine druppeltjes gesteente die bij de inslag verdampten en vervolgens stolden tot bolvormige korrels, spherules genaamd.
Een 3,5 miljard jaar oude krater, bewaard in oud gesteente
De ontdekking werd gedaan in de Pilbara, een afgelegen gebied in het noordwesten van Australië dat enkele van de oudste gesteenten op aarde herbergt. Onderzoekers van Curtin University en de Geological Survey of Western Australia onderzochten een laag sedimentair gesteente, de Antarctic Creek Member. Daarin vonden ze spherules van minder dan een millimeter breed. Deze kleine glasachtige bolletjes ontstaan alleen wanneer een meteoriet met voldoende kracht op aarde inslaat om gesteente te smelten en de lucht in te spuiten. De chemische samenstelling van de spherules kwam overeen met buitenaards materiaal, wat de inslag bevestigde.
Waarom dit belangrijk is voor de mensen die er wonen
De Pilbara is niet alleen een wetenschappelijke schat. Het is ook de thuisbasis van inheemse gemeenschappen en een belangrijk mijnbouwcentrum voor ijzererts. Voor lokale geologen en traditionele eigenaren hebben de oude landschappen van de regio lang gezinspeeld op een gewelddadig verleden. Deze vondst geeft hen een precieze datum voor een van de vroegst bekende kosmische botsingen. De inslag moet catastrofaal zijn geweest, waarbij gesteente verdampte en puin over honderden kilometers werd verspreid. Maar het kan ook hebben bijgedragen aan het vormgeven van de vroege aardkorst en atmosfeer, omstandigheden die uiteindelijk het ontstaan van leven mogelijk maakten.
De ontdekking verlegt het bekende record van meteorietinslagen met meer dan een miljard jaar. De vorige oudste bevestigde inslag was in Zuid-Afrika, gedateerd op ongeveer 2,2 miljard jaar geleden. De Pilbara-inslag vond plaats tijdens het Archeïcum, toen de aarde nog jong was, het oppervlak heet en grotendeels bedekt met oceaan. De meteoriet zelf was waarschijnlijk een grote asteroïde, hoewel de exacte grootte onbekend blijft.
Deze vondst herschrijft de geschiedenis niet zozeer, maar verlengt haar. Het laat zien dat de aarde veel eerder werd gebombardeerd door ruimterotsen dan wetenschappers hard bewijs voor hadden. En het bevestigt dat de Pilbara, al beroemd om zijn oude fossielen en rotskunst, een verslag van planetaire gewelddadigheid herbergt dat bijna alles op de planeet overtreft.
